1. HABERLER

  2. EKONOMİ

  3. Erken Emekli Olmanın Yolu Hükümetten Geldi! 1999 Yılı Öncesine Farklı Kıdem Tazminatı!
Erken Emekli Olmanın Yolu Hükümetten Geldi! 1999 Yılı Öncesine Farklı Kıdem Tazminatı!

Erken Emekli Olmanın Yolu Hükümetten Geldi! 1999 Yılı Öncesine Farklı Kıdem Tazminatı!

1999 yılı sigorta girişi olan vatandaşlar gerek erken emeklilik gerekse kıdem tazminatının büyüklüğü konusunda oldukça avantajlı bir konumda. Peki nasıl erken emekli olunur? Gerekli tüm şartlar nelerdir?

A+A-

49 YAŞINI DOLDURANA MÜJDE!

Sosyal Güvenlik Kurumu'na (SGK) ilk sigorta bildirim tarihi 6 Mayıs 1986 tarihi olan bir SSK'lının emekli olabilmesi için 25 yıl sigortalılık süresi ve 5300 gün prim ödeme ile 49 yaş şartına tabi tutulduğu bilinmektedir. Bu tarihte ilk sigortalılığı başlayan çalışanların SGK'ya bildirilen prim ödemesi ile yaş şartını tamamlaması halinde istediği zaman emekliliğe ayrılma hakkı bulunmaktadır. Emekli aylığının tutarı ise sigortalı çalışanın, çalışma hayatı boyunca prim hesaplanan kazanç tutarı ve prim ödeme gün sayısı iler belirlenmektedir. Bunun yanı sıra prim ödemesi yapılan dönemlerin de büyük önem taşıdığı bilinmektedir.

49 YAŞINDA EMEKLİLİK FIRSATI

Yine binlerce vatandaşın yakından takip ettiği konu başlıklarından birisi de emeklilik ve emeklilikte yaş sorunu. Bu kapsamda bir vatandaş kendi durumunu anlatarak ne zaman emekli olabileceğine ilişkin detayları sordu.

Soru: 1 Temmuz 1971 doğumluyum. SGK girişim 1 Kasım 1986. Ne zaman emekli olabilirim?

Cevap: Girişte adınıza prim ödemesi varsa emekli olmak için; 25 yıl sigortalılık süresi, 5300 gün prim ödeme ve 49 yaş şartlarına tabisiniz. 5300 gün prim ödemiş olmanız şartıyla, 49 yaşınızı dolduracağınız 1 Temmuz 2020'de emekli olabilirsiniz.

KIDEM TAZMİNATI TAVAN FİYATI 2020 NE KADAR

Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından her yıl iki kez olmak üzere 'Mali ve Sosyal Haklar' genelgesi yayımlanıyor. 2020 yılı Temmuz ayında kıdem tazminatı tavanı 7.117 TL oldu. Buna göre, 2020'nin ilk yarısında 6.730 TL olan kıdem tazminatı tavanı 7.117 liraya çıkmış oldu. 9 Eylül 1999'dan önce çalışmaya başlayanlar 3.600 gün primle kıdem tazminatı alabilirken, bu tarihten sonrası için şartlar daha ağır.

1999 sonrası emekli olanlar için bu yıl 7 bin prim günü dolmaya başladı. Tazminat hakkı için burada kritik tarih 9 Eylül 1999. Bu tarihten önce ilk kez çalışmaya başlayanlar için 15 yıl sigortalılık, 3.600 gün primle kıdem tazminatı alınabilirken, bu tarihten sonra ilk kez çalışmaya başlayanlar için şartlar daha ağır.

KIDEM TAZMİNATI NEDİR?

Kıdem tazminatı, çalışanın 4857 sayılı İş Kanunu gereğince işten çıkarılması durumunda işveren tarafından çalıştığı yıllar için ödediği ücrettir. İşçi çalıştığı her bir yıl için bir maaşı kadar kıdem tazminatı alır. Çalışan bu tazminatı alabilmek için en az bir yıl aynı kurumda çalışmış olmalıdır. Aynı kuruma bağlı farklı işyerleri için de bu şart geçerlidir.

Ayrıca çalışanın işten çıkarılmış olması da kıdem tazminatı alabilmenin şartlarından biridir. İşçi kendi isteğiyle yani istifasıyla ancak belirli sebeplerden dolayı kıdem tazminatına hak kazanabilir.Öte yandan kıdem tazminatı işçileri ilgilendirir ve memurlar kıdem tazminatı alamazlar.

KIDEM TAZMİNATI NASIL HESAPLANIR?

İşe başlama tarihinden itibaren hizmet aktinin devamı süresince her geçen tam yıl için işveren, işçiye 30 günlük giydirilmiş brüt ücreti tutarında tazminat ödemekle yükümlüdür. Bir yıldan artan süreler için de aynı oran üzerinden ödeme yapılır. Ödenecek tutardan sadece damga vergisi (%0,759) kesintisi yapılmaktadır.

Örneğin, çalıştığınız işyerinde son aldığınız brüt ücret 3 bin 500 liraysa, ve işyerinde 5 yıldır çalışıyorsanız ve işten çıkartıldıysanız; kıdeminiz 17 bin 500 bin lira tutuyor. Ücretin içinde yer alan; yol yardımı, yemek, ikramiye, prim gibi tüm ödemeler de tazminat hesabına katılıyor.

İSTİFA EDEN TAZMİNAT ALIR MI?

Bir firmada 4 seneden fazla süredir çalışmaktayım. İşten ayrılmak istedim fakat çıkışımı vermediler. İş sözleşmesini benim tek taraflı feshetme hakkım yok mu? Bunu yaparsam tazminat alabilir miyim? (İSMİ SAKLI)

İş sözleşmesini tek taraflı olarak feshetme hakkınız bulunmaktadır. Ancak elbette bunun bazı sonuçları da olacaktır. Öncelikle ihbar yani bildirim süresine uymanız gerekiyor. Kıdeminize göre işvereninize ayrılacağınızı 8 hafta önceden bildirmeniz gerekiyor. Yoksa bu kadar sürenin parasını işverene ihbar tazminatı olarak ödemek zorunda kalabilirsiniz. Yine sözleşmenizde fesih halinde bazı müeyyideleri imza altına almışsanız, bunlar da karşınıza çıkabilir.

İş Kanunu'na göre, haklı bir neden olmadan sözleşmeyi feshederseniz herhangi bir tazminat alamazsınız. Ancak işten ayrılıp tazminat alabilmenin birkaç yolu da var.

Eğer haklı bir sebebiniz varsa yani İş Kanunu 24. maddede sayılan haklı fesih şartları oluşmuşsa hemen ayrılabilirsiniz. Yine eğer 9 Eylül 1999 öncesinde ilk sigortanız yapılmışsa Sosyal Güvenlik Kurumu'ndan 15 yıl 3600 günün dolduğuna dair yazı alarak ayrılabilir ve tazminat alırsınız. Kadınlar evlendikten sonra 1 yıl geçmeden kendi istekleriyle ayrılıp tazminat alabiliyor.

■ İşyerimize ait araçları kullanan arkadaşlarımıza zaman zaman trafik cezası kesiliyor. Bu cezaları şoför arkadaşlardan alıyoruz. Bu uygulama doğru mudur? Bu tür hataları sürekli yapan bir şoförü tazminatsız çıkartma imkanımız olabilir mi? (İSMİ SAKLI)

İş Kanunu'na göre, işçinin işini özenle yapma yükümlülüğü bulunmaktadır. Aynı zamanda işçi, işverenin koyduğu kural ve tüzüklere de uymak zorundadır. Eğer çalışanın şahsi bir hatasından dolayı şirket zarara uğramış ise bu zararın işçiye rücu edilmesinde, yani ondan tahsil edilmesinde bir sakınca görülmüyor. Ancak bu gerekçe ile işçiyi tazminatsız işten çıkartamazsınız. Bunun için sürekli hata yapıyor olması gerekir.

Ayrıca bu süreklilik arz eden hataların işin yapılmasını etkiliyor olması da istenir. İşçiyi yazılı olarak uyardığınız halde hâlâ hatalar tekrarlanıyorsa o zaman haklı sebepten söz edilebilir.İş Kanunu'nun 25. maddesinde işverenin haklı fesih sebepleri sayılırken şu ifadeler yer alıyor: "İşçinin kendi isteği veya savsaması yüzünden işin güvenliğini tehlikeye a malı olmayıp da eli altında bulunan makineleri, tesisatı veya başka eşya ve maddeleri 30 günlük ücretinin tutarıyla ödeyemeyecek derecede hasara ve kayba uğratması..."

HABERE YORUM KAT

UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.